ALOR SETAR: Kewujudan puluhan sekolah dan pusat pembelajaran komuniti Rohingya yang dipercayai beroperasi tanpa pendaftaran rasmi di beberapa negeri kini mencetuskan kebimbangan masyarakat serta mengundang perhatian pihak berkuasa berhubung aspek pematuhan undang-undang, keselamatan dan kandungan pendidikan yang diajar.
Di Kedah, Pertubuhan Aman Kebajikan Ummah (PAKU) mendakwa lebih 70 premis dijadikan pusat pembelajaran untuk kanak-kanak Rohingya dengan sembilan daripadanya dipercayai beroperasi di daerah Kota Setar. Premis berkenaan dikatakan menggunakan rumah kediaman, lot perniagaan dan bangunan sewaan sebagai lokasi pembelajaran yang dikendalikan secara persendirian oleh NGO, komuniti Rohingya dan warga tempatan.
Tinjauan di sebuah sekolah komuniti di Tongkang Yard, Alor Setar mendapati kira-kira 40 murid berusia enam hingga 12 tahun mengikuti pembelajaran asas termasuk bahasa Melayu, bahasa Inggeris, Matematik, Pendidikan Seni dan pengajian al-Quran. Pengurusan sekolah mengakui premis tersebut tidak berdaftar dengan mana-mana pihak, namun diwujudkan bagi memberi akses pendidikan kepada kanak-kanak pelarian yang tidak dapat memasuki sistem pendidikan formal negara.
Sementara itu di Marang, Terengganu, sebuah lagi premis yang dipercayai dijadikan pusat pembelajaran kanak-kanak Rohingya di Kampung Telaga Mengkudu, Bukit Payong didakwa telah beroperasi sejak 2024 sebelum menghentikan operasi selepas tular di media sosial. Penduduk mendakwa hampir 40 pelajar mengikuti pembelajaran di situ dengan dibantu beberapa tenaga pengajar tempatan.
Kehadiran pusat pembelajaran berkenaan turut menimbulkan rasa kurang senang dalam kalangan sebahagian penduduk setempat yang mendakwa berlaku beberapa insiden melibatkan isu kebersihan, penggunaan kawasan awam dan pertelingkahan kecil antara komuniti Rohingya dengan penduduk tempatan. Namun terdapat juga kawasan lain seperti di Puchong yang menyaksikan hubungan lebih harmoni apabila penduduk mendakwa tiada masalah ketara melibatkan pelajar atau pengurusan sekolah terbabit.
Isu tersebut semakin mendapat perhatian selepas Timbalan Menteri Pendidikan menyatakan bahawa penubuhan mana-mana institusi pendidikan tertakluk kepada peruntukan Akta Pendidikan 1996 dan tidak boleh beroperasi tanpa kelulusan pihak berkuasa berkaitan. Kementerian Pendidikan turut menegaskan pemantauan akan diteruskan bagi memastikan semua institusi yang menawarkan pembelajaran mematuhi peraturan dan undang-undang sedia ada.
Penganalisis sosial berpandangan isu sekolah komuniti Rohingya memerlukan pendekatan seimbang antara aspek kemanusiaan dan penguatkuasaan undang-undang. Walaupun pendidikan asas penting bagi mengelakkan kanak-kanak pelarian tercicir dan terdedah kepada gejala sosial, operasi pusat pembelajaran berkenaan perlu dipantau bagi memastikan silibus, keselamatan dan pengurusannya selaras dengan kepentingan negara serta keharmonian masyarakat setempat.
Selain itu, beberapa pertubuhan masyarakat turut menggesa kerajaan menjalankan audit menyeluruh terhadap semua pusat pembelajaran komuniti asing yang beroperasi di negara ini bagi mengenal pasti status pendaftaran, sumber pembiayaan, jumlah pelajar serta kandungan pengajaran yang digunakan. Langkah itu dilihat penting bagi memastikan hak pendidikan kanak-kanak terus terpelihara tanpa mengabaikan aspek keselamatan, kedaulatan undang-undang dan kepentingan awam.
