DUBAI – Lapan syarikat minyak dan gas terbesar dunia mencatat keuntungan luar biasa hampir AS$93 bilion (RM380 bilion) sepanjang suku kedua tahun ini, bersamaan lebih AS$700,000 (RM2.8 juta) seminit, susulan kenaikan mendadak harga minyak global akibat konflik Iran yang mengganggu bekalan tenaga.
Antara syarikat terbabit ialah Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron dan ExxonMobil, dengan keuntungan keseluruhan hampir dua kali ganda berbanding tempoh sama tahun lalu. Harga minyak mentah turut melonjak melepasi AS$126 (RM515) setongketika ketegangan geopolitik memuncak di Asia Barat.
Aramco kekal sebagai penyumbang keuntungan terbesar selepas merekodkan pendapatan bersih melebihi AS$33 bilion (RM135 bilion), meningkat 34 peratus walaupun beberapa kemudahannya dilaporkan mengalami kerosakan akibat serangan dron dan peluru berpandu.
Dalam tempoh sama, nilai pasaran gabungan lapan syarikat berkenaan meningkat sekitar AS$600 bilion (RM2.4 trilion) kepada lebih AS$3 trilion (RM12 trilion), sekali gus mengukuhkan kedudukan mereka sebagai pemain utama industri tenaga global.
Namun, lonjakan keuntungan itu mengundang kritikan pelbagai pihak yang menyifatkan syarikat minyak terus meraih manfaat ketika pengguna di seluruh dunia berdepan kos tenaga dan kos sara hidup yang semakin tinggi. Aktivis alam sekitar turut menggesa sebahagian keuntungan disalurkan bagi mempercepat pelaburan dalam tenaga boleh diperbaharui serta mengurangkan pergantungan kepada bahan api fosil.
Penganalisis pasaran menjangkakan keuntungan syarikat minyak utama dunia berpotensi kekal kukuh sekiranya ketegangan geopolitik di Asia Barat berlarutan dan terus menjejaskan rantaian bekalan global. Sebarang gangguan terhadap laluan penghantaran minyak utama turut boleh menyebabkan harga tenaga kekal tinggi dalam tempoh terdekat.
Dalam masa sama, beberapa negara pengguna minyak dilaporkan sedang meningkatkan rizab petroleum strategik dan mempelbagaikan sumber import bagi mengurangkan risiko gangguan bekalan. Langkah itu dilihat penting bagi menstabilkan bekalan domestik serta mengelakkan tekanan berterusan terhadap inflasi.
Pemerhati ekonomi pula berpandangan keuntungan besar yang direkodkan syarikat tenaga gergasi mencerminkan betapa sensitifnya pasaran minyak terhadap konflik geopolitik. Mereka berpendapat usaha mempercepat peralihan kepada tenaga bersih dan memperkukuh keselamatan tenaga perlu diberi keutamaan bagi mengurangkan kebergantungan dunia terhadap turun naik pasaran minyak global.
